Transtibial Protezler
PROTEZ KOL VE EL NEDİR?
Protez kol ve el, doğuştan kol, el veya parmak eksikliği olan ya da sonradan meydana gelen travmalar, hastalıklar veya cerrahi müdahaleler sonucunda üst ekstremitesini kaybeden bireyler için tasarlanan yapay uzuv sistemleridir. Bu protezler, kişinin günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığını desteklemeyi ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.
Üst ekstremite kaybı, bireyin yaşamında fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan önemli değişikliklere neden olabilmektedir. Protez kol ve el uygulamaları, bu değişim sürecinde bireyin kendi ihtiyaçlarına uygun olarak desteklenmesini ve yaşamına devam edebilmesini hedeflemektedir.
PROTEZ KOL VE EL KİMLER İÇİN UYGUNDUR?
Protez kol ve el uygulaması aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilmektedir:
Doğuştan kol, el veya parmak eksikliği
Travma sonucu oluşan uzuv kayıpları (iş kazası, trafik kazası, ateşli silah yaralanması)
Diyabet, damar hastalıkları veya enfeksiyon nedeniyle yapılan amputasyonlar
Kanser (tümör) nedeniyle yapılan amputasyonlar
Konjenital (doğuştan) uzuv farklılıkları
Uygunluk durumu, kişinin genel sağlık durumu, kas yapısı, kemik yapısı, yaşam tarzı ve beklentilerine göre uzman değerlendirmesi ile belirlenmektedir.
PROTEZ KOL VE EL SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Protez kol ve el seçimi, kişinin yaşam kalitesini doğrudan etkilediği için birçok faktörün bir arada değerlendirilmesi gereken önemli bir süreçtir. Doğru proteze karar verilmesi için aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:
Amputasyon Seviyesi
Protez seçiminde en belirleyici faktörlerden biridir. Kayıp, omuz, üst kol, ön kol, el veya parmak seviyesinde olabilir. Her seviye, farklı bir protez sistemi ve bileşen seti gerektirir. Örneğin, omuz seviyesindeki bir kayıp, dirsek ve omuz mekanizmalarını da içeren daha karmaşık bir sisteme ihtiyaç duyarken, parmak seviyesindeki bir kayıp daha basit bir çözümle desteklenebilir.
Kas Gücü ve Kontrol Yeteneği
Protezin kontrol yöntemi, kullanıcının mevcut kas gücüne ve bu kasları kontrol edebilme yeteneğine bağlıdır. Body-powered (vücut gücü ile kontrol edilen) sistemler, omuz, sırt veya göğüs kaslarının gücünü kullanır. Myoelektrik (kas sinyalli) sistemler ise kalan kaslardan gelen elektriksel sinyalleri algılayarak çalışır. Bu nedenle, kişinin kas yapısı ve sinyal üretebilme kapasitesi, doğru sistemin seçilmesinde kritik rol oynar.
Meslek ve Günlük Aktivite Seviyesi
Kişinin günlük yaşamında yaptığı işler, hobileri ve spor aktiviteleri protez seçimini doğrudan etkiler. Fiziksel olarak ağır işlerde çalışan, düzenli spor yapan veya ofis ortamında çalışan bireylerin ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Örneğin, inşaat işçisi için daha dayanıklı ve mekanik bir sistem tercih edilirken, bir müzisyen için parmak hassasiyeti yüksek bir biyonik protez daha uygun olabilir.
Kişisel Beklenti ve Motivasyon
Protez kullanım başarısında en önemli faktörlerden biri, kişinin protezden beklentisi ve bu yeni sistemi kullanma konusundaki motivasyonudur. Daha fazla fonksiyon bekleyen, aktif bir yaşam tarzı hedefleyen ve teknolojiye ilgi duyan bireyler için gelişmiş sistemler daha uygundur. Protez, kişinin yaşamına ne kadar entegre olursa, kullanım başarısı ve memnuniyeti o kadar artar.
Cilt Durumu ve Güdük Sağlığı
Soketin cilt ile temas ettiği bölge olan güdüğün sağlığı, protezin konforlu ve güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için çok önemlidir. Cilt hassasiyeti, yara izleri, şişlik veya dolaşım sorunları gibi faktörler, soketin tasarımını ve süspansiyon (tutunma) sisteminin seçimini etkiler. Doğru değerlendirme ve kişiye özel soket tasarımı ile cilt problemlerinin önüne geçilmesi ve konforun artırılması hedeflenir.
PROTEZ KOL VE EL ÇEŞİTLERİ
Protez kollar ve eller, kullanıcının ihtiyacına, aktivite seviyesine ve anatomik durumuna göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Her protez türü, farklı kullanım amaçlarına ve beklentilere yönelik olarak geliştirilmiştir..
1. Silikon (Kozmetik) Protez Kollar ve Eller
Silikon protezler, doğal bir görünüm sağlamak amacıyla tercih edilen pasif protezlerdir.
Pasif görünüm ve estetik amaçlı üretilir
Hareket kabiliyeti sınırlıdır, genellikle sabit pozisyonda durur
Hafif ve düşük maliyetlidir
Silikon malzemeden üretilen doğal görünümlü el ve parmak seçenekleri bulunur
Özellikle çocuklar ve yaşlı bireyler için tercih edilebilmektedir
Cilt rengine uygun olarak kişiye özel üretilir
2. Myoelektrik (Kas Sinyalli) Protez Kollar ve Eller
Myoelektrik protezler, kalan kaslardan alınan elektriksel sinyaller ile çalışan fonksiyonel sistemlerdir.
Kalan kaslardan alınan elektriksel sinyaller ile çalışır
Yüzeye yerleştirilen elektrotlar kas sinyallerini algılar
Mikroişlemci yardımıyla sinyaller motor hareketine dönüşür
Daha doğal ve fonksiyonel hareket imkanı sunar
Farklı kavrama desenleri (tutma, sıkma, pinç) bulunur
Kullanıcının günlük aktivitelerine daha fazla uyum sağlar
Şarj edilebilir piller ile çalışır
3. Mikroişlemcili (Biyonik) Protez Kollar ve Eller
Mikroişlemcili protezler, sensörler ve yapay zeka destekli en ileri teknoloji sistemlerdir.
Sensörler ve yapay zeka destekli sistemlerdir
El, bilek ve dirsek hareketlerini koordine eder
Kullanıcının hareket paternini öğrenebilen sistemler bulunur
En gelişmiş teknolojiye sahiptir
Bluetooth ve mobil uygulama ile ayar yapılabilen modelleri mevcuttur
Doğal harekete yakın performans hedeflenir
PROTEZ KOL VE EL KULLANIM SÜRECİ
1. Değerlendirme ve Ölçü Alma
Fizik muayene ve kas gücü değerlendirmesi yapılır
Güdük yapısı (uzunluk, şekil, doku durumu) incelenir
Kişinin yaşam tarzı, mesleği ve beklentileri kaydedilir
Alçı kalıp veya 3D tarama ile ölçü alınır
Kas sinyalleri değerlendirilir (myoelektrik protez için)
2. Soket Tasarımı ve Üretim
Alınan ölçülere göre kişiye özel soket tasarlanır
Soket, basınç dağılımını destekleyecek şekilde üretilir
Malzeme seçimi (karbon fiber, termoplastik vb.) yapılır
Test soketi ile uyum kontrolü yapılır
3. Bileşen Seçimi ve Montaj
Kullanıcının ihtiyacına göre dirsek, bilek ve terminal cihaz seçilir
Myoelektrik veya body-powered sistem tercihi belirlenir
Elektronik bileşenlerin yazılım ayarları yapılır
4. Uyumlama ve Deneme
Protez kola uyum sağlanır
Gerekli ayarlamalar yapılır
Kullanıcının konforu ve fonksiyonelliği test edilir
Kavrama, tutma ve bırakma hareketleri test edilir
5. Kullanım Eğitimi ve Rehabilitasyon
Protezin giyilmesi ve çıkarılması öğretilir
Günlük aktivitelerde kullanım pratiği yapılır
Kas kontrolü ve koordinasyon geliştirilir
Myoelektrik protezlerde sinyal kontrol eğitimi verilir
Uygulama Süreci Nasıl İşler?
Ön Değerlendirme & Ölçüm
Uygulama süreci, uzman ekibimiz tarafından yapılan kapsamlı değerlendirme ve dijital ölçümlerle başlar. Kişiye özel ihtiyaçlar belirlenir.
Tasarım & Üretim
Belirlenen ihtiyaçlara uygun olarak protez, ortez veya tabanlık tasarlanmakta; kişiye özel ölçüm ve dijital modelleme teknikleri ile üretim süreci tamamlanmaktadır. Modern imalat yöntemleri kullanılarak uyum ve dayanıklılık hedeflenmektedir.
Uyumlama ve Uygulama
İlk deneme ve ayarlamalar, yürüme/kavrama/destek değerlendirmeleri ile günlük yaşam aktivitelerine yönelik kullanım bilgilendirmesi yapılmaktadır.
Takip, Bakım & Destek
Uygulama sonrası süreç, düzenli takip ve bakım hizmetleri ile devam etmektedir. Ürünün performansı değerlendirilir, gerekli ayarlama ve revizyonlar yapılarak kullanım ömrünün korunması hedeflenmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Protez kol, dirsek ve omuz bölgesini de kapsayan daha geniş bir sistemdir. El protezi ise sadece el bileği ve el bölgesine odaklanır. Kol protezi, dirsek eklemi gibi ek bir mekanizma içerirken, el protezi doğrudan kavrama fonksiyonuna odaklanır.
Başlangıç döneminde güdükte hafif dolgunluk veya baskı hissi görülebilir. Uygun soket tasarımı ve uyumlama ile bu hissin azaltılması hedeflenir. Ciltte kızarıklık veya ağrı durumunda değerlendirme yapılması önerilir.
Kullanılan sistemin türüne bağlıdır. Body-powered sistemlerde omuz, sırt veya göğüs kasları ile kontrol edilir. Myoelektrik sistemlerde ise kalan kaslardan alınan elektriksel sinyaller ile kontrol sağlanır. Biyonik sistemler ise sensörler ve yapay zeka ile çalışır.
Protez kollar ve eller, günlük yaşam aktivitelerinin büyük bir kısmının desteklenmesini hedefler. Kişinin ihtiyacına ve kullanılan sistemin özelliklerine bağlı olarak yazı yazma, yemek yeme, bilgisayar kullanma, giyinme gibi aktiviteler desteklenebilir..
Değerlendirme, ölçü alma, üretim ve uyumlama süreçleri dahil olmak üzere hazırlık süresi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilmektedir.
Soket, elektronik bileşenler (varsa) ve terminal cihazın düzenli olarak kontrol edilmesi önerilir. Piller şarj edilmeli, mekanik parçaların temizliği yapılmalıdır. Periyodik bakım ve kontrol, kullanım ömrünün desteklenmesi açısından önem taşımaktadır.
Myoelektrik protez kollar, kalan kaslardaki elektriksel sinyalleri algılayan elektrotlar ile çalışır. Bu sinyaller mikroişlemci tarafından işlenir ve motor hareketlerine dönüştürülür. Kullanıcı hangi kası kullanacağını öğrenerek hareketleri kontrol edebilir.
Evet, spor aktiviteleri için özel olarak tasarlanmış protez kol ve el bileşenleri bulunmaktadır. Koşu, yüzme, bisiklet, tenis gibi sporlar için uygun terminal cihazlar ve adaptasyonlar mevcuttur.
Bazı protez kol ve el türleri, belirli şartların sağlanması halinde SGK tarafından kısmen veya tamamen karşılanabilmektedir. Karşılama koşulları, protezin türüne ve kişinin SGK statüsüne göre farklılık göstermektedir.
Ameliyat sonrası güdüğün iyileşmesi ve ödemin azalması beklenir. Bu süreç genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilmektedir. Uygun görüldüğünde protez uygulamasına başlanabilmektedir.
SGK Desteği Bilgilendirme
- Bazı protez ve ortez ürünleri, belirli şartların sağlanması halinde SGK tarafından kısmen veya tamamen karşılanabilmektedir.
- SGK kapsamında sigortalı olanlar
- Bağkur (4/b) veya Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki kişiler bu desteğe başvurabilir.
- Destekten yararlanma koşulları kişinin sağlık raporuna ve ürün türüne göre değişiklik göstermektedir.
Bize Ulaşın
Mesaj Gönder
Bu formu doldurmanız halinde ekibimiz size geri dönüş sağlayacaktır.
