Ortez Nedir ve Kimler İçin Uygundur?
Ortez; kas-iskelet sisteminde meydana gelen işlev kayıplarında vücudun belirli bölgelerini desteklemek, korumak, hizalamak veya hareketini düzenlemek amacıyla kullanılan tıbbi cihazlardır.
Ortezler
Ortez Nedir?
Ortez, doğuştan gelen veya sonradan oluşan yapısal bozukluklar, travmalar, nörolojik hastalıklar veya cerrahi müdahaleler sonrasında vücudun hareket sistemini destekleyen kişiye özel veya standart üretilebilen tıbbi cihazlardır.
Ortezler;
Destekleyici (zayıflamış kas veya eklemi stabilize eder),
Düzeltici (yanlış duruş veya hizalanmayı zamanla iyileştirir),
Koruyucu (tekrarlayan zorlanmaları veya yaralanmaları engeller)amaçlarla kullanılır.
👥 Kimler İçin Uygundur?
Ortez kullanımı her yaş grubu için uygun olabilir. Uygunluk, kişinin klinik durumuna, hareket ihtiyacına ve yaşam tarzına göre uzman değerlendirmesi ile belirlenir.
👶 Çocuklar için ortez uygulamaları:
-
Doğuştan ayak deformiteleri (pes ekinovarus – peabutus)
-
Yürüme bozuklukları (içe basma – parmak ucu yürüme)
-
Serebral palsi (spastisite kontrolü)
-
Skolyoz (büyüme çağında eğrilik takibi)
👨🦱 Yetişkinler için ortez uygulamaları:
-
İnme sonrası düşük ayak (drop foot)
-
Multipl skleroz (MS) – denge ve yürüme desteği
-
Diz kireçlenmesi (gonartroz) – unloader ortez
-
Karpal tünel sendromu (gece ateli)
-
Bel fıtığı sonrası destek (lumbal korseler)
👵 Yaşlı bireyler için ortez uygulamaları:
-
Denge kaybına bağlı düşme riskini azaltmak
-
Postürü destekleyerek günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırmak
-
Eklem koruma ve ağrı yönetimi (osteoartrit, romatoid artrit)
🏃♂️ Aktif bireyler ve sporcular için ortez uygulamaları:
-
Aşil tendiniti, plantar fasiit gibi tekrarlayan zorlanmalar
-
Koşu sırasında pronasyon/supinasyon kontrolü
-
Diz çapraz bağ yaralanmalarında fonksiyonel destek
Ortez Kullanımına Uygunluk Nasıl Belirlenir?
Değerlendirme sürecinde şu adımlar izlenir:
Klinik gözlem ve fonksiyonel testler
Gonyometrik ölçüm (eklem açıklıkları)
Kas gücü ve tonus değerlendirmesi
Yürüyüş analizi (gözlem veya bilgisayarlı sistemlerle)
Gerekirse 3D tarama veya alçı kalıp ile anatomik uyum hedeflenmesi
Ortez Çeşitleri
AFO (Ankle-Foot Orthosis), yani Ayak-Bilek Ortezi, ayak ve ayak bileğini desteklemek, hizalamak ve hareketi kontrol etmek için kullanılan ortopedik bir cihazdır. Genellikle plastik, karbon fiber veya metal malzemelerden üretilir ve bacağa takılarak kullanılır.
DAFO (Dynamic Ankle-Foot Orthosis), yani Dinamik Ayak-Bilek Ortezi ayağı ve ayak bileğini tamamen sabitlemeden, kontrollü ve doğal hareketi destekleyen ince, esnek ve kişiye özel üretilen bir ortez türüdür. Ayakkabı içinde kullanıma uygun yapısı ile bilinmektedir.
KAFO (Knee-Ankle-Foot Orthosis),yani Diz Ayak Bilek Ortezi diz, ayak bileği ve ayağı birlikte destekleyen bir ortez türüdür. Uyluktan ayağa kadar uzanır. Yürüme, denge ve stabiliteye destek olması hedeflenir.
GRAFO (Ground Reaction AFO), Yer Reaksiyonlu Ayak Bileği Ortezi yürüyüş sırasında yerden gelen kuvveti kullanarak diz stabilizasyonuna destek olması hedeflenen bir AFO türüdür. Ayak bileği ve diz eklemine yönelik destek sağlaması amaçlanır.
Uzun yürüme cihazı, ayağın tabanından başlayarak ayak bileği ve diz eklemini kapsayan, bazı modellerde kalçaya kadar uzanabilen ve alt ekstremitenin tamamını biyomekanik olarak kontrol eden ileri düzey bir ortezdir.
Kısa yürüme cihazı, ayak tabanından başlayıp ayak bileğini sararak alt bacağın (tibia) belirli bir seviyesine kadar uzanan, kişiye özel bir ortez türüdür.
RGO (Reciprocating Gait Orthosis), Karşılıklı Adım Yürüme Ortezi iki bacakta felç (parapleji) durumunda kullanılan, kalça, diz ve ayak bileği eklemlerini kapsayan bir ortez sistemidir.
HKAFO (Hip-Knee-Ankle-Foot Orthosis), ayağın tabanından başlayarak ayak bileği, diz ve kalça eklemlerini kapsayan bir ortez türüdür. Diz altı, diz üstü ve kalça eklemlerine birlikte destek sağlanması hedeflenir.
Uygulama Süreci Nasıl İşler?
Ön Değerlendirme & Ölçüm
Uygulama süreci, uzman ekibimiz tarafından yapılan kapsamlı değerlendirme ve dijital ölçümlerle başlar. Kişiye özel ihtiyaçlar belirlenir.
Tasarım & Üretim
Belirlenen ihtiyaçlara uygun olarak protez, ortez veya tabanlık tasarlanmakta; kişiye özel ölçüm ve dijital modelleme teknikleri ile üretim süreci tamamlanmaktadır. Modern imalat yöntemleri kullanılarak uyum ve dayanıklılık hedeflenmektedir.
Uyumlama ve Uygulama
İlk deneme ve ayarlamalar, yürüme/kavrama/destek değerlendirmeleri ile günlük yaşam aktivitelerine yönelik kullanım bilgilendirmesi yapılmaktadır.
Takip, Bakım & Destek
Uygulama sonrası süreç, düzenli takip ve bakım hizmetleri ile devam etmektedir. Ürünün performansı değerlendirilir, gerekli ayarlama ve revizyonlar yapılarak kullanım ömrünün korunması hedeflenmektedir.
Ortez, kas-iskelet sisteminde meydana gelen işlev kayıplarında vücudun belirli bölgelerini desteklemek, korumak, hizalamak veya hareketini düzenlemek amacıyla kullanılan tıbbi cihazlardır. Ayak bileği, diz, omurga, el ve bilek gibi bölgeler için üretilir.
Protez, kaybedilen bir uzvun (kol, bacak, el, ayak) yerine kullanılan yapay uzuvdur. Ortez ise mevcut olan bir uzvun veya vücut bölgesinin desteklenmesi, düzeltilmesi veya korunması amacıyla kullanılır. Ortez, var olan uzvu dışarıdan destekler.
Ortez kullanımı her yaş grubu için uygun olabilir. Uygunluk, kişinin klinik durumuna, hareket ihtiyacına ve yaşam tarzına göre uzman değerlendirmesi ile belirlenir.
Çocuklar: Doğuştan ayak deformiteleri, yürüme bozuklukları, serebral palsi, skolyoz
Yetişkinler: İnme sonrası düşük ayak, multipl skleroz (MS), diz kireçlenmesi, karpal tünel sendromu, bel fıtığı sonrası destek
Yaşlı bireyler: Denge kaybına bağlı düşme riskini azaltmak, postür desteği, eklem koruma
Sporcular: Aşil tendiniti, plantar fasiit, pronasyon/supinasyon kontrolü, diz bağ yaralanmalarında destek
Ortezler kullanım bölgesine göre sınıflandırılır.
| Ortez Türü | Kullanım Bölgesi |
|---|---|
| AFO (Ayak Bileği Ortezi) | Ayak bileği ve ayak |
| KAFO (Diz – Ayak Bileği Ortezi) | Diz ve ayak bileği |
| DAFO (Dinamik AFO) | Ayak bileği ve ayak (pediatrik) |
| KO (Diz Ortezi) | Diz |
| SO (Omurga Ortezi) | Sırt ve bel |
| WO (Bilek Ortezi) | El bileği |
| HO (El Ortezi) | El ve parmak |
Ortez uygulama süreci şu adımları içerir:
Değerlendirme ve ölçü alma: Kişinin ihtiyaçları belirlenir, gerekli ölçümler yapılır.
Tasarım: Kişiye özel veya standart ölçülerde tasarım yapılır.
Üretim: Kişiye özel ortezler, 3D tarama veya alçı kalıp yöntemleriyle üretilir.
Deneme ve uyum: Ortez kişiye uyarlanır, gerekli ayarlamalar yapılır.
Kullanım bilgilendirmesi: Ortezin nasıl kullanılacağı ve bakımı hakkında bilgi verilir.
Bu süreç kişinin ihtiyaçlarına göre şekillendirilir.
Değerlendirme ve ölçü alma süreci ortalama 20–30 dakika sürmektedir. Ortezin üretimi ise kullanılan yönteme göre 3 ile 7 iş günü arasında tamamlanmaktadır.
Ortezin kullanım ömrü, kullanım sıklığına, malzeme türüne ve kişinin aktivite düzeyine göre değişiklik gösterebilir. Düzenli kontroller ile ortezin performansının değerlendirilmesi ve gerektiğinde yenilenmesi önerilmektedir.
Bazı ortez türleri, belirli şartların sağlanması halinde SGK tarafından kısmen veya tamamen karşılanabilmektedir. Karşılama koşulları, ortezin türüne ve kişinin SGK statüsüne göre farklılık göstermektedir.
İlk 1–2 haftada kademeli alışma önerilmektedir. Başlangıçta günde birkaç saat kullanılması, ardından sürenin kademeli olarak artırılması idealdir. Başlangıçta hafif dolgunluk hissi görülebilir.
SGK Desteği Bilgilendirme
- Bazı protez ve ortez ürünleri, belirli şartların sağlanması halinde SGK tarafından kısmen veya tamamen karşılanabilmektedir.
- SGK kapsamında sigortalı olanlar
- Bağkur (4/b) veya Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki kişiler bu desteğe başvurabilir.
- Destekten yararlanma koşulları kişinin sağlık raporuna ve ürün türüne göre değişiklik göstermektedir.
Bize Ulaşın
Mesaj Gönder
Bu formu doldurun, uzmanlarımız detaylı görüşme için kısa süre içinde sizinle iletişime geçecektir.
