Transtibial Protezler
BİYONİK PROTEZLER NEDİR?
Biyonik protezler, günümüzde üst ekstremite (kol ve el) protez teknolojisinin ulaştığı en ileri seviyeyi temsil eden sistemlerdir. “Biyonik” terimi, genellikle mikroişlemcili ve miyoelektrik (kas sinyalli) protezler için kullanılmakta olup, bu cihazlar kullanıcının kendi kas sinyalleri tarafından kontrol edilir ve bir batarya ile çalışır.
Geleneksel protezlerden farklı olarak, biyonik protezler vücudun doğal sinir ve kas sistemleri ile doğrudan iletişim kurabilen akıllı cihazlardır. Kalan kaslardan alınan elektriksel sinyaller, protez içindeki gelişmiş sensörler ve mikroişlemciler tarafından işlenerek anlamlı hareketlere dönüştürülür. Bu sayede kullanıcı, protez kolunu veya elini âdeta kendi uzvu gibi kontrol edebilir.
Biyonik protezler, klasik protezlerden farklı olarak tüm parmakların bağımsız hareket edebilmesine olanak tanır. Ancak bu ileri teknoloji, maliyetin yüksek olmasına neden olmaktadır.
BİYONİK PROTEZLER KİMLER İÇİN UYGUNDUR?
Biyonik protez uygulaması, aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilmektedir:
Doğuştan kol, el veya parmak eksikliği
Travma sonucu oluşan uzuv kayıpları (iş kazası, trafik kazası, ateşli silah yaralanması)
Diyabet, damar hastalıkları veya enfeksiyon nedeniyle yapılan amputasyonlar
Kanser (tümör) nedeniyle yapılan amputasyonlar
BİYONİK PROTEZ NASIL ÇALIŞIR?
Biyonik protezlerin çalışma prensibi, kullanıcının kendi vücudundan gelen sinyalleri kullanmaya dayanır:
Kas Sinyallerinin Algılanması: Kullanıcı, protezin takılı olduğu bölgedeki kaslarını (örneğin ön kol veya üst kol kasları) hareket ettirmek istediğinde, bu kaslar doğal olarak küçük elektriksel sinyaller üretir. Protezin içine veya yüzeyine yerleştirilmiş olan elektrotlar (sensörler) bu mikroskobik sinyalleri algılar.
Sinyallerin İşlenmesi: Algılanan bu ham sinyaller, protezin içindeki güçlü bir mikroişlemciye gönderilir. Mikroişlemci, bu sinyalleri saniyenin çok küçük bir bölümünde analiz eder, yorumlar ve hangi hareketin yapılmak istendiğini belirler.
Hareketin Gerçekleştirilmesi: Mikroişlemcinin verdiği karar doğrultusunda, protez içindeki küçük ve hassas motorlar devreye girer. Bu motorlar, elin açılması, kapanması, bir nesnenin kavranması veya belirli bir parmağın hareket ettirilmesi gibi komutları uygular.
Tüm bu süreç, kullanıcı tarafından neredeyse anlık ve doğal bir şekilde algılanır. Kullanıcı, zamanla hangi kas hareketinin hangi protez hareketine karşılık geldiğini öğrenerek, protez üzerinde çok hassas ve çok yönlü bir kontrol sahibi olabilir.
BİYONİK PROTEZ ÇEŞİTLERİ
Farklı ihtiyaç ve beklentilere yönelik olarak geliştirilmiş çeşitli biyonik protez sistemleri bulunmaktadır:
1. Myoelektrik Protezler
Biyonik protezlerin en yaygın türüdür. Kullanıcının kaslarından alınan yüzeyel EMG (elektromiyografi) sinyalleri ile kontrol edilir. Genellikle iki ana kas grubunun (örneğin eli açan ve kapatan kaslar) sinyalleri kullanılır. Kullanıcı, bu kasları kasıp gevşeterek protez elini açıp kapatabilir, farklı kavrama desenleri arasında geçiş yapabilir.
2. Hedefli Kas Reinnervasyonu (TMR) ile Kontrol Edilen Protezler
Daha ileri seviyedeki amputasyonlarda (örneğin omuz veya üst kol seviyesi), sinir uçları doğrudan kalan sağlıklı kaslara yönlendirilir. Bu sayede kullanıcı, elini veya kolunu hareket ettirme düşüncesiyle, yeniden yönlendirilen bu kasları kontrol ederek protezi çok daha doğal ve hassas bir şekilde kullanabilir. Bu yöntem, daha fazla hareket çeşitliliği ve kontrol imkanı sunar.
3. Yapay Zeka Destekli Biyonik Protezler
Bu protezler, kullanıcının hareket paternlerini zamanla öğrenen ve kullanıcıya özel olarak uyum sağlayan yapay zeka algoritmaları içerir. Örneğin, bir kullanıcı belirli bir nesneyi (örneğin bir bardak) her kavradığında, protez bu hareketi ve kullanılan kas sinyallerini hafızasına kaydeder. Zamanla, benzer bir sinyal geldiğinde protez, doğru kavrama hareketini otomatik olarak gerçekleştirebilir.
BİYONİK PROTEZLERİN SAĞLADIĞI DESTEKLER
Biyonik protezler, geleneksel protezlere göre kullanıcıya birçok açıdan daha fazla destek sağlaması hedeflenir:
Hassas ve Çok Yönlü Kontrol: Birden fazla kavrama deseni (tutma, sıkma, pinç, silindirik kavrama vb.) ve parmak hareketi sunar. Bu sayede yazı yazmak, telefon tutmak, yemek yemek gibi ince motor beceri gerektiren aktiviteler desteklenir.
Doğal ve Akıcı Hareketler: Kas sinyalleri ile kontrol, saniyenin çok küçük bir bölümünde gerçekleşir. Bu da doğal kola ve ele daha yakın, akıcı ve eşzamanlı hareketler yapılmasını sağlar.
Bağımsızlığa Katkı: Kullanıcının günlük yaşam aktivitelerini daha bağımsız bir şekilde yerine getirmesine yardımcı olur.
Uyum Sağlama Yeteneği: Gelişmiş modeller, kullanıcının hareket alışkanlıklarına ve kas sinyallerine zamanla uyum sağlayarak daha kişisel bir kullanım deneyimi sunar.
Duyusal Geri Bildirim (Gelişmiş Modeller): Bazı ileri biyonik sistemler, protez elin temas ettiği yüzeylere dair basit bir geri bildirim (örneğin titreşim) sağlayarak kullanıcının nesneleri “hissetmesine” yardımcı olmayı hedefler.
Uygulama Süreci Nasıl İşler?
Ön Değerlendirme & Ölçüm
Uygulama süreci, uzman ekibimiz tarafından yapılan kapsamlı değerlendirme ve dijital ölçümlerle başlar. Kişiye özel ihtiyaçlar belirlenir.
Tasarım & Üretim
Belirlenen ihtiyaçlara uygun olarak protez, ortez veya tabanlık tasarlanmakta; kişiye özel ölçüm ve dijital modelleme teknikleri ile üretim süreci tamamlanmaktadır. Modern imalat yöntemleri kullanılarak uyum ve dayanıklılık hedeflenmektedir.
Uyumlama ve Uygulama
İlk deneme ve ayarlamalar, yürüme/kavrama/destek değerlendirmeleri ile günlük yaşam aktivitelerine yönelik kullanım bilgilendirmesi yapılmaktadır.
Takip, Bakım & Destek
Uygulama sonrası süreç, düzenli takip ve bakım hizmetleri ile devam etmektedir. Ürünün performansı değerlendirilir, gerekli ayarlama ve revizyonlar yapılarak kullanım ömrünün korunması hedeflenmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Biyonik protezler ile doğal harekete yakın performans hedeflenir. Tüm parmaklar bağımsız hareket edebildiği için, tutma, sıkma, pinç gibi farklı kavrama desenleri ve daha hassas hareketler mümkündür.
Başlangıç döneminde güdükte hafif dolgunluk veya baskı hissi görülebilir. Uygun soket tasarımı ve uyumlama ile bu hissin azaltılması hedeflenir.
Değerlendirme, ölçü alma, üretim ve uyumlama süreçleri dahil olmak üzere hazırlık süresi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilmektedir.
Soket, elektronik bileşenler ve terminal cihazın düzenli olarak kontrol edilmesi önerilir. Pillerin şarj edilmesi ve mekanik parçaların temizliği periyodik olarak yapılmalıdır.
Herkes için uygun olmayabilir. Kullanıcının kalan kaslarından yeterli sinyal alınamaması veya öğrenme sürecine uyum sağlayamaması durumunda, farklı protez türleri daha uygun olabilir. Bu karar uzman değerlendirmesi ile verilir.
Spor aktiviteleri için özel olarak tasarlanmış biyonik protez bileşenleri bulunmaktadır. Ancak kullanıcının aktivite seviyesine ve spor dalına uygun seçimler yapılması önem taşır.
SGK Desteği Bilgilendirme
- Bazı protez ve ortez ürünleri, belirli şartların sağlanması halinde SGK tarafından kısmen veya tamamen karşılanabilmektedir.
- SGK kapsamında sigortalı olanlar
- Bağkur (4/b) veya Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki kişiler bu desteğe başvurabilir.
- Destekten yararlanma koşulları kişinin sağlık raporuna ve ürün türüne göre değişiklik göstermektedir.
İletişim
Mesaj Gönder
Bu formu doldurmanız halinde ekibimiz size geri dönüş sağlayacaktır.
